Ένας πολύχρωμος κόσμος

Από την πρώτη κιόλας στιγμή της εμφάνισής του το αυτοκίνητο είχε απόλυτη ανάγκη "τροφοδότησης". Καθ' όλη τη διάρκεια της ύπαρξής του το "λαίμαργο" αυτό μέσο έχει καταναλώσει εκατομμύρια τόνους βενζίνης, αλλά και λαδιού συσκευασμένου σε κομψά δοχεία.

Όλα τα κινούμενα εξαρτήματα των αυτοκινήτων χρειάζονται κάποιο λιπαντικό υγρό, κάποιο λάδι, ή κάποια "λιπαρή" ουσία ώστε να μη φθείρονται εξαιτίας της τριβής που αναπτύσσεται μεταξύ τους. Προκειμένου λοιπόν να πουλούν τα λιπαντικά αυτά στην καλύτερη δυνατή κατάσταση, οι σοβαρές εταιρείες είχαν αναλάβει από νωρίς τη δημιουργία ειδικών δοχείων συσκευασίας, που τραβούσαν την προσοχή και προσέλκυαν τον αγοραστή. Ακολουθεί μια συνοπτική ανασκόπηση των προτάσεων των εταιρειών από τις αρχές του 20ου αιώνα μέχρι σήμερα.

Όλα σε μπιντόνια

Τα καύσιμα των αυτοκινήτων πωλούνταν αρχικά σε μπιντόνια των 5 λίτρων. Αυτός ο τύπος συσκευασίας καθιερώθηκε και για το λάδι λίπανσης του κινητήρα. Τα μπιντόνια που ήταν διαθέσιμα στο κοινό είχαν, όμως, χωρητικότητα δύο λίτρων, ενώ αντίθετα τα συνεργεία αυτοκινήτων αγόραζαν λιπαντικά σε βαρέλια μεγάλης χωρητικότητας.

Οι συσκευασίες λαδιού ονομάζονταν αρχικά απλά "τενεκέδες", καθώς δεν ήταν παρά τσίγκινα δοχεία. Επρόκειτο μάλιστα για τα ίδια δοχεία που χρησιμοποιούνταν και για τη συσκευασία του ελαιόλαδου. Η λέξη "μπιντόνι" προέρχεται από μια παλιά μονάδα μέτρησης ίση με 4,65 λίτρα. Στη συνέχεια, χρησιμοποιήθηκε για να χαρακτηρίσει διάφορα δοχεία, ακόμα και ξύλινες κανάτες, δοχεία από τσίγκο και άλλα σκεύη φτιαγμένα από το φτηνό αυτό υλικό.

Το σύμβολο

Η διαφήμιση, η "ρεκλάμα", δεν αποτελεί ανακάλυψη των ημερών μας. Ακόμα και οι παλιότεροι έμποροι πετρελαιοειδών και λιπαντικών, που ήδη κινούνταν σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά, είχαν διαισθανθεί έγκαιρα την ανάγκη προβολής των προϊόντων της εταιρείας τους, υιοθετώντας για τα δοχεία διάθεσης ένα ή περισσότερα εύκολα αναγνωρίσιμα χρώματα. Στα χρώματα αυτά μπορούσε να προστεθεί και κάποιο σύμβολο, συνήθως κάποιο φανταστικό πρόσωπο, που ταυτιζόταν στο μυαλό του καταναλωτή με τα προϊόντα της κάθε εταιρείας. Ας πάρουμε για παράδειγμα την αμερικανική Mobil, που ιδρύθηκε το 1893 στο Ρότσεστερ της Πολιτείας της Νέας Υόρκης.

Την εποχή εκείνη η εταιρεία ονομαζόταν Vaccum Oil  Company και πουλούσε τα λιπαντικά της με την επωνυμία Gargoyle. Δεν γνωρίζουμε για ποιο λόγο δανείστηκε το σύμβολο και τη γαλλική λέξη "gargouille" (μυθικό τέρας) για τα προϊόντα της. Παρ' όλα αυτά, το σύμβολο αυτό συνέχισε να κοσμεί τα μπιντόνια λαδιού της εταιρείας μέχρις ότου πήρε την εμπορική επωνυμία Mobiloil και υιοθέτησε ως νέο σύμβολό της τον Πήγασο, το μυθικό φτερωτό άλογο.

Το "κοχύλι" της Shell

Η ιστορία του κοχυλιού της Shell είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα. Προτού επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην εισαγωγή πετρελαίου, ένας Λονδρέζος καταστηματάρχης, ο Μάρκους Σάμιουελ, έκανε εισαγωγή κοχυλιών από όλο τον κόσμο, τα οποία χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη διακόσμηση επίπλων. Το κοχύλι -που στα αγγλικά ονομάζεται "shell"- αποτέλεσε την "πρώτη αγάπη" του Μάρκους Σάμιουελ και συνεπώς και το έμβλημα της εταιρείας του.

Το διάσημο αυτό όστρακο εμφανίστηκε σε διάφορα σχέδια. Η νέα μορφή του σχεδιάστηκε από το διάσημο βιομηχανικό σχεδιαστή Ρέϊμοντ Λόουι το 1971. Πριν από το Β'  Παγκόσμιο Πόλεμο η Shell είχε κυκλοφορήσει εκπληκτικά τριγωνικά μπιντόνια που είναι πολύ σπάνια στις μέρες μας. Κι αυτό, βέβαια, διότι την εποχή που σχεδιάστηκαν χρησιμοποιούνταν μέχρις ότου τελειώσει το περιεχόμενό τους, οπότε και κατέληγαν στα σκουπίδια!

Πατριωτισμός

Κι άλλες μεγάλες εταιρείες είχαν χαρακτηριστικά σύμβολα. Η Desmarais, για παράδειγμα, συνδύασε τα αρχικά της ονομασίας της D.F. (Desmarais Frères) με την εικόνα ενός Γαλάτη πολεμιστή, προκειμένου να τονίσει τη γαλλική καταγωγή της στο πλαίσιο του ανταγωνισμού με τις ξένες εταιρείες. Τα λιπαντικά Igol, επίσης γαλλικά, επέλεξαν για τον ίδιο λόγο τον κόκορα και τα χρώματα της γαλλικής σημαίας. Τα παραδείγματα πατριωτισμού των εταιρειών είναι πολλά. Η Texaco είχε υιοθετήσει το αστέρι του Τέξας, ενώ η BP το πράσινο χρώμα της Μ. Βρετανίας. Η αμερικανική Esso, από την άλλη πλευρά, χρησιμοποίησε ως σύμβολο το ίδιο το λιπαντικό, σχεδιάζοντας μικρά πλαστικά ανθρωπάκια που είχαν μια σταγόνα λάδι στη θέση του κεφαλιού τους. Όπως και η διάσημη τίγρη της εταιρείας, που συνοδευόταν από το σλόγκαν "Βάλτε μια τίγρη στον κινητήρα σας", τα μικρά αυτά "ανθρωπάκια" έμειναν αξέχαστα.

και οι Κατασκευαστές

Εταιρείες όπως οι Bugatti, Renault και Panhard θέλησαν να εμπορευτούν δικά τους λιπαντικά. Για να το επιτύχουν αυτό δεν εγκαινίασαν δικά τους διυλιστήρια, αλλά αγόραζαν το πολύτιμο αυτό υγρό από μεγάλους πετρελαιοπαραγωγούς. Τα μπιντόνια έφεραν τη δική τους επωνυμία και η ανάμειξη των διαφόρων πρόσθετων βελτιωτικών συστατικών ήταν δική τους αποστολή.

Μπορείτε να τα βρείτε!!

Στα συνεργεία αυτοκινήτων ή ακόμα και στις αποθήκες των σπιτιών υπάρχουν ακόμα τέτοια όμορφα μπιντόνια. Οι παλαιότεροι, άλλωστε, ήταν κατά της σπατάλης και δεν πετούσαν τίποτα, ή σχεδόν τίποτα. Πολλά από τα μπιντόνια ανακυκλώθηκαν και άδεια πλέον χρησιμοποιήθηκαν για άλλες εργασίες. Μπορείτε, λοιπόν, να τα βρείτε και να ξεκινήσετε μια εκπληκτική και πάμφθηνη συλλογή.